Skiednis gemeente

Home > Inwoners > Skiednis gemeente

Skiednis gemeente

De gemeente Tytsjerksteradiel leit yn it easten fan de provinsje Fryslân. Yn de midsieuwen wie it de achtste gritenij fan Eastergoa, ien fan de trije seelannen binnen de hjoeddeistige provinsje.

Syn namme ûntlient de gemeente oan it doarp Tytsjerk. Ta de gemeente hearre neist it haadplak Burgum noch 15 doarpen, nammentlik: Aldtsjerk, Earnewâld, Eastermar, garyp, Gytsjerk, Hurdegaryp, Jistrum, Mûnein, Noardburgum, Oentsjerk, Ryptsjerk, Sumar, Suwâld, Tytsjerk en Wyns.

Wenkultuer

Tytsjerksteradiel hat in âlde bewenningsskiednis. Troch ûndersyk is aardich wat bekend oer de bewenning sûnt de ein fan de lêste iistiid. Yn it gebiet om de Burgumer Mar hinne bivakkearren yn dy tiid – om ende by 5000 f. Kr. - in pear famyljes. Sy hienen dêr in basiskamp en sa’n 15 kilometer fierderop in stikmannich jachtkampen. De minsken wennen yn hutten; in skelet fan bûchsume takken, oerdutsen mei reidmatten en hûden.

Lânskip

Karakteristyk foar de gemeente is de grutte fariaasje yn it lânskip. Yn it noarden, by Wyns en Bartlehiem, bekende plakken yn de skiednis fan de alvestêdetocht, fine wy it terpelânskip op de hege seeklaai. Wyns, lizzend oan de Dokkumer Ie, wie yn de iere midsieuwen it bestjoerlik sintrum fan it hiele gebiet. Dêr waard it ‘rjocht’ sprutsen. Trynwâlden, de krite om Gytsjerk, Oentsjerk en Aldtsjerk hinne, is fanâlds bekend om syn bebosking. Dat gebiet oefene yn de Gouden Ieu en dêrfoar dan ek in grutte oanlûkingskrêft út op ’e adel. In oantinken dêroan binne de oerbleaune staten, de grutte lânhuzen fan de Fryske adel.

Leechfean en wettergebiet komme wy tsjin yn it natuergebiet ‘De Groote Wielen’. Dat foarmet in briedplak foar in hiel soad wetter- en greidefûgels.

Yn it easten fan de gemeente fine wy in beamwâlelânskip mei houtwâlen (yn it easten by Eastermar en Jistrum) en beammesingels (Noardburgum e.o.). It uterste súdwesten fan Tytsjerksteradiel bestiet út it ferfeante wettergebiet by Earnewâld. Op de eastlike en súdlike sângrûnen ûntstienen yn de midsieuwen de doarpen Burgum, Hurdegaryp, Sumar, Garyp, Eastermar en Jistrum.

Fanâlds libben de minsken fan de feangraverij, fiskerij, lânbou (foaral greidbuorkerij, mar ek boubuorkerij) en jacht. Skepnet, seine en jachthoarn yn it gemeentewapen binne in ferwizing nei dy middels fan bestean.

Contact opnemen

Raadhuisweg 7
9251 GH Burgum (adres en route)

gemeente@t-diel.nl

Telefoonnummer 14 0511
Bellen vanuit het buitenland
Bereikbaarheid bij calamiteiten

Openingstijden

Heeft u een vraag? WhatsApp ons!
06 21 15 48 97. Het is niet mogelijk om naar dit nummer te bellen of een sms te sturen.

Suggesties voor verbeteringen van deze website?